Amerikaanse gezondheidsdienst erkent detransitie eindelijk met een eigen diagnosecode

Voor wie in de Verenigde Staten terugkeerde van een gendertransitie, bestond tot voor kort geen eigen diagnosecode. Er was domweg geen vakje voor. Dat is per 1 oktober 2026 veranderd: de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) hebben in de ICD-10-CM-versie voor het begrotingsjaar 2027 nieuwe diagnosecodes opgenomen die detransitie voor het eerst een eigen plek geven in het medisch classificatiesysteem (bron). Het is een bureaucratische wijziging, maar wel een met een boodschap.

Jarenlang geen vakje om aan te vinken

ICD-10-CM is de Amerikaanse klinische bewerking van de ICD-10 van de Wereldgezondheidsorganisatie, beheerd door het National Center for Health Statistics van de CDC, waarmee medische diagnoses worden gecodeerd (bron). Volgens de belangengroep Do No Harm gebruiken verzekeraars en artsen de codes voor facturering en dossiervoering, en bestond er tot dusver geen diagnosecode voor iemand die een transitie wil terugdraaien (bron). Zonder eigen code is detransitie in gecodeerde zorggegevens niet apart te tellen. Waarom betrouwbare cijfers over transspijt en detransitie sowieso al lastig te krijgen zijn, wordt op Transspijt.nl breder toegelicht.

Wat de nieuwe codes behelzen

De aanpassing introduceert onder meer de code Z87.893, 'voorgeschiedenis van genderdetransitie', volgens Do No Harm bedoeld voor mensen die zijn teruggekeerd naar een leven in overeenstemming met hun geslacht. Daarnaast is er de code F64.A, 'genderidentiteitsstoornis, in remissie', met als toelichting 'genderdysforie, in remissie (desistentie)'. De bestaande code voor een voorgeschiedenis van geslachtsaanpassing (Z87.890) is uitgesplitst naar sociale, medische en chirurgische transitie (bron). Een woordvoerder van het National Center for Health Statistics zei tegen nieuwsdienst The Center Square dat de codes zijn aangevraagd en voorgesteld in openbare ICD-10-vergaderingen in september 2025 en maart 2026. De medische belangengroep Do No Harm zegt de codes zelf te hebben voorgesteld. Volgens Kurt Miceli, medisch directeur van de organisatie, maken ze mensen die detransitioneren zichtbaar in het medisch systeem en kunnen ze de deur openen naar passende vergoeding en onderzoek (bron).

Wat dit betekent voor de berichtgeving

Voor wie de berichtgeving over het genderdebat volgt, is dit meer dan een technische voetnoot. Wie detransitie als een marginaal verschijnsel beschouwt, krijgt te maken met een federale gezondheidsinstantie die nu zelf codes invoert om het bij te houden. Het zet ook een vergelijking bloot: voor genderidentiteitsstoornissen en voor een voorgeschiedenis van geslachtsaanpassing bestonden al codes, voor detransitie kwam er nu pas een vakje. Het Amerikaanse besluit is bij uitstek het soort feitelijke, meetbare gegeven waarop een eerlijker debat zich zou moeten baseren.