Moorden op transgender personen: vaker partnergeweld dan haatmisdrijf — wat het epidemie-narratief niet vertelt

Human Rights Campaign (HRC) houdt sinds 2013 dodelijk geweld tegen transgender personen in de Verenigde Staten bij en publiceert daarover jaarlijks een rapport in de reeks Epidemic of Violence (bron). De boodschap is constant: er is sprake van een "epidemie" van geweld. In een verklaring uit 2020 bracht HRC de dood van zwarte transgender personen volgens City Journal in verband met "systems of white supremacy". Volgens de auteurs van een nieuwe analyse hebben onder anderen activisten, politici, journalisten en wetenschappers die lezing herhaald. Hun analyse van 304 individuele zaken zet daar grote vraagtekens bij.

Het narratief: een epidemie van haat

HRC registreerde van 2013 tot en met 20 november 2024 de dood van 372 transgender en gendernonconforme slachtoffers van dodelijk geweld in de VS en spreekt daarbij van een "epidemie" (bron). Volgens HRC was 73,7 procent van die slachtoffers een zwarte trans vrouw; de organisatie noemt in dat verband onder meer racisme en transfobie. Het cijfer op zich — 372 doden in bijna twaalf jaar — roept de vraag op naar een referentiepunt: hoe verhoudt dat zich tot het algemene moordcijfer, en wat was het motief per zaak?

Het onderzoek dat er tegenin gaat

Onderzoekers Vincent Lundgren en Colin Wright publiceerden op 31 maart 2026 in City Journal, het tijdschrift van de Manhattan Institute, de resultaten van hun T-CLEAR-analyse (Transgender Comprehensive Lethal Evidence Analysis Report). Met de slachtofferlijsten van HRC als vertrekpunt verifieerden zij naar eigen zeggen onafhankelijk alle zaken uit de periode 2015-2024 (304 slachtoffers), aan de hand van rechtbankdossiers, politieverklaringen, lokale nieuwsberichten en andere openbare documentatie.

Hun belangrijkste bevindingen: het moordcijfer onder transgender personen ligt onder dat van de algemene bevolking. Dat baseren zij niet op de 304 zaken, maar op een studie van Alexis Dinno uit 2017, die voor de algemene bevolking uitkwam op 25,8 moorden per 100.000 inwoners, opgeteld over de vijf jaren 2010-2014. Met een bevolkingsschatting van het Williams Institute, en in de veronderstelling dat geen sterfgevallen zijn gemist, komen de auteurs voor transgender personen over dezelfde periode op ongeveer 3,66 per 100.000. Van de 304 onderzochte zaken werd 3,3 procent als haatmisdrijf bevestigd. De vaakst vastgestelde omstandigheid was partnergeweld; andere veelvoorkomende omstandigheden waren ontmoetingen rond sekswerk, ruzies en beroving. Van de geïdentificeerde verdachten was 65,1 procent zwart en 18 procent wit; 118 van de 304 zaken zijn onopgelost. Die verhouding staat volgens de auteurs haaks op de suggestie dat witte suprematie het geweld veroorzaakt.

Hoe media dit (niet) brachten

De analyse verscheen op 31 maart 2026, maar kreeg pas eind september bredere aandacht. Op 22 september 2026 publiceerde de Boston Globe een opiniestuk van David Mastio, die schreef dat de telling van HRC zelf daalde van 47 doden in 2021 naar 27 in 2025 en die de analyse van het Manhattan Institute aanhaalde (bron). Amerikaanse conservatieve media pikten het op: Townhall op 22 september, een dag later gevolgd door PJ Media (bron) en Fox News (bron). In onze eigen zoektocht door het Nederlandse medialandschap troffen we tot nu toe geen enkele Nederlandse nieuwsredactie aan die over deze cijfers berichtte. Stilte rond een cijfer dat een verontrustend beeld nuanceert, is een mechanisme dat wij op dit platform herhaaldelijk beschrijven.

Dat patroon is inmiddels vertrouwd. Eerder beschreven we hoe een dossierstudie onder ruim 107.000 patiënten het nieuws niet haalde omdat de uitkomst niet paste bij het gangbare frame, en hoe de koppen over een Canadese detransitie-studie een geruststellend cijfer presenteerden dat de studie zelf niet droeg.

Bron en duiding uit elkaar houden

Wat het T-CLEAR-onderzoek zelf claimt, is beperkt en concreet: in de onderzochte periode was intiem partnergeweld vaker de vastgestelde omstandigheid dan een haatmisdrijf, en volgens hun berekening over 2010-2014 lag het moordcijfer onder dat van de algemene bevolking. Dat een "epidemie" gedreven door transfobie hiermee niet overeind blijft, is de duiding van de onderzoekers zelf — een duiding die wij hier overnemen omdat de cijfers haar dragen, niet omdat de bron ons uitkomt. Dat er wél degelijk mensen worden vermoord, onder meer in kwetsbare omstandigheden zoals sekswerk, blijft daarbij een reëel gegeven dat om aandacht vraagt — alleen niet van het frame dat HRC ervoor kiest.